Katha Chopais

Aba munibara bilanba nahi kije, Mahārāja kaha tilaka karije ||
Mahārāja kara subha abhisheka, Sunata lahahi nara birati bibeka ||

अब मुनिबर बिलंब नहिं कीजै । महाराज कहँ तिलक करीजै ॥
महाराज कर सुभ अभिशेका । सुनत लहहिं नर बिरति बिबेका ॥

Delay no more, O good sage, but apply the sacred mark on the forehead of His Majesty as a token of sovereignty.
By hearing the narrative of King Rāma’s blessed Coronation men acquire dispassion and discernment.

Katha Translations

Rāmcharit Mānas

  1. Gāvānu shāstra che
  2. Pivānu shāstra che
  3. Jānvānu shāstra che
  4. Shrey – kalyān nu shāstra che
  5. Prey – vyavahār kusaltā prāpta karvānu shāstra che
  6. Sevvānu shāstra che
  7. Dheya – ek lakshya prāpta karvānu shāstra che

Rāmcharitmanās e sevya shāstra che. Tamne vānchatā na āvde toye chintā nathi. Eno pāth nā kari shako toye chintā nathi. Ene sevo bas sevo.

Guru vandanā, guru āshray mā akhandatā bani rahe e khubaj jaruri che.

Shikshā āpe e shikshak
Dikshā āpe e guru
Pan je tamām prakār ni bhikshā āpdi joli mā nākhe e sadguru

Rāmcharit Mānas rupi shāstra nā utroutaar vikshit thatā dhyey

  1. antahkaran nā sukh māte
  2. Man ne bodh thāi e māte
  3. Vāni ne pavitra karvā māte
  4. Param vishrām pāmvā māte

Mad – jenā jivan mā na hoi te mahān
Madan – jemā na hoi te mahān
Matsar – jemā na hoi te mahān

Bijāno utkarsh joi ne āpnā antahkaran ne khushi na pade to samajvu āpnā mā matsar āvyo.

Adhyātmnik yātrā karvi hoi to ekbijā nā parichay mā na āvo; hari na najik jāvāni koshish karo.

Bhagwān pāse kāi māngvu nahi; āpan ne shu jarur che e ene khabar che.:

32 lakshana Mānas ādhāre (Rām mā)

  • mahamoh
  • mahasindhu
  • mahamand
  • mahasukh
  • mahashail
  • maharishi
  • mahakal
  • mahagyani
  • mahachabi
  • mahajan
  • mahatap
  • mahatam
  • mahadani
  • mahadev
  • mahadhuni
  • mahanadu
  • mahanal
  • mahanaad
  • mahanidhi
  • mahaban
  • mahabal
  • mahabir
  • mahabrushti
  • mahabhatt
  • mahamat
  • mahamad
  • mahamani
  • mahamaya
  • mahamuni
  • mahamod
  • mahamantra
  • maharaj

Mukti māte dukh joie. Shānti prāpt karvā māte ishwar ni jarur āj nathi pan āpde thoru kāik tyāg kariye to melavi sakiye.

Ishwar no upyog dukh ni nivrutti, shānti ni prāpti māte na karāi, mukti māte pan na karāy. Ishwar, Sadguru no ashray bhakti prapti mate hovo joiye. Ishwar ni bahuj jarur pade khāli bhakti māte e param tatva māte āj che biji sansārikā vastu māte nahi

We should not use God to get rid of our dukh or to achieve shanti, not even for mukti. There are ways to handle these problems. Ishwar and Sadguru ashray should be done to acheive bhakti.

Sadguru no upyog keval bhakti prāpt karvā māte karāi.

Bhāgya ane Sadguru kripa thi j ave che roj roj anand, e pan prayās vagar.

Jesus – 4 sutra

a) Māngse ene malse
b) Gotvā nikad se ene malse
c) Awāj karse ene malse
d) Darvājo par knock karse ene mate khulse

‎Mahāmand:

a) āshrit ne pareshan kare to dand āpvāmā bahu ugra bane pan āshrit kahe ene kshamā karo to ishwar mahāmand bani jāi etle sāv dhilo thai jāi
b) Ishwar ni muskān mahāmand hoi mukt pan kare ane bandhi pan de
c) ākartā etlo mahāmand jem koi kai na kare to loko ene mand kahe

Mahāmoh: Tribhuvan sundar che, mahāmohan swarup che – Ram nu

Mahāchhabi: vishesh sundartā, rup madhuri

Mahāsindhu: badhuj che Ram

Mahārāj: jem mukh khāy ane purā shareer ne poshan pahochāde em rājā e samāj nā chelā vyakti sudhi pahonchvu joie.

Mahārāj: prajā khotu kare to dand devāmā kathor bane ane jyare sudhri jay toh mand bani jay.

Samuh mā shubh vichār etle kathā nām sankirtan santāp no nāsh kare, pradushan no nāsh kare, prakruti ne shudh kare.

Mahākāl: a) Lav nimesh parmanu jug… kal jasu kodand’. lankā kānd starting ma. Jem dhanushya kal che to ene vāparnāro mahākāl che.

mahā ne sāru gano to saro samay che Rām. Rām bhajshe ene e sāro samay, uttam kal che

Mahādāni: Rām jevo koi dātār nathi. Dan: dhan, vidyā, samay kshamtā pramāne. Sau thi motu dan che kshamā nu dān.

Mahāgyāni: gyān e jyā ranch mātra pan abhimān nathi ane jene sanmān ni bhukh na hoy ane apmān thi darto na hoy ane badha samān lage, badha ma bramh jove.

Dharm pravāhi hovo joie jad nahi. Mānas na sutro pan pravāhmān che.

Chaud varsh na vanvās pachi sthul sattā nu rājpanu e Ram ni leela mātra che pan satya nu rājpanu e emnu swarup che kāran Ram bramh che.

Rām mahāmuni: akhand gyāni, Rām tatva sakal lok dayak vishrama,jap kare ghar ma van ma shubh vatavaran ma rahe, sita lakshman sathe yog ma jodayela, shastra dhari sadhan che mantra sutra che sadhna che

Sādhnā, sādhan, sutra, mantra, shāstra, shāstra badhu hoi.

Vesh muni no, eni pase janaro bolko manas pan chup thai jay, man no shum etlo ke ena najik jarā ne pan shanti apade.

Nirantar chintan kare ne saar nikale toh potana bhitar nu ne bija nu ughad kare

Jarur pade tyare bole, na pade tyare na pan chehra par muskan rakhe

Mahāmuni: mahāmuni nā lakshan vishwāmitra nā sandarbhe, mānas ādhāre:
a) je gyani hoi
b) je ākhā vishwa no mitra hoi
c) je van mā rahe
d) je jap karyā kare
e) yogi hoi e

Mahānidhi: Rām svayam mahānidhi che

Rām mā avu mahātap, loko jene jānki ni ninda kari e loko no shok matadi e loko ne prasthapit karya Mahābhārat anusar mahārāj e je raksha kare

Pāpi mā pāpi mānas je taryā che e potānā karmo ne kārane nathi tarya vache padi je sadhudao e vakālat kari emna shabdo ne lidhe tarya che

Mahāmani: Raghukulmani, bhakti pan chintāmani charu che

Mahādev: devo nā dev che

Mahātap: swabhāv no tap je khabar na pade:
a) pure puru samarthya hoi chhatā sahan kare e,
b) tamām vastu no khyāl hoi chhatā kshamā kare je,
c) jeni pāse kāi na hoi chhatā āpyā kare.

Mahābal: ghanā ne potānu bal hoi ane ghanā ne bijānu Rām nu potanu bal mahābal ā che:
1. sheel
2. saral ane sahaj swabhāv nu bal
3. Satya nu bal
4. Apni jāgruti hoi evā mā tame sapnā ma e koi ne chālyā na hoi, chetaryā na hoi e bal
5. Potāni pavitra pravāhi paramparā nu bal
6. Bhakti mārag mā motu bal che vishwās nu bal.

Mahākāl: a) Lav nimesh parmanu jug… kal jasu kodand’. lankā kānd starting ma. Jem dhanushya kal che to ene vāparnāro mahākāl che.

mahā ne sāru gano to saro samay che Rām. Rām bhajshe ene e sāro samay, uttam kal che

Mahādāni: Rām jevo koi dātār nathi. Dan: dhan, vidyā, samay kshamtā pramāne. Sau thi motu dan che kshamā nu dān.

Mahāgyāni: gyān e jyā ranch mātra pan abhimān nathi ane jene sanmān ni bhukh na hoy ane apmān thi darto na hoy ane badha samān lage, badha ma bramh jove.

Dharm pravāhi hovo joie jad nahi. Mānas na sutro pan pravāhmān che.

Chaud varsh na vanvās pachi sthul sattā nu rājpanu e Ram ni leela mātra che pan satya nu rājpanu e emnu swarup che kāran Ram bramh che.

Rām mahāmuni: akhand gyāni, Rām tatva sakal lok dayak vishrama,jap kare ghar ma van ma shubh vatavaran ma rahe, sita lakshman sathe yog ma jodayela, shastra dhari sadhan che mantra sutra che sadhna che

Sādhnā, sādhan, sutra, mantra, shāstra, shāstra badhu hoi.

Vesh muni no, eni pase janaro bolko manas pan chup thai jay, man no shum etlo ke ena najik jarā ne pan shanti apade.

Nirantar chintan kare ne saar nikale toh potana bhitar nu ne bija nu ughad kare

Jarur pade tyare bole, na pade tyare na pan chehra par muskan rakhe

Mahāmuni: mahāmuni nā lakshan vishwāmitra nā sandarbhe, mānas ādhāre:
a) je gyani hoi
b) je ākhā vishwa no mitra hoi
c) je van mā rahe
d) je jap karyā kare
e) yogi hoi e

Mahānidhi: Rām svayam mahānidhi che

Rām mā avu mahātap, loko jene jānki ni ninda kari e loko no shok matadi e loko ne prasthapit karya Mahābhārat anusar mahārāj e je raksha kare

Pāpi mā pāpi mānas je taryā che e potānā karmo ne kārane nathi tarya vache padi je sadhudao e vakālat kari emna shabdo ne lidhe tarya che

Mahāmani: Raghukulmani, bhakti pan chintāmani charu che

Mahādev: devo nā dev che

Mahātap: swabhāv no tap je khabar na pade:
a) pure puru samarthya hoi chhatā sahan kare e,
b) tamām vastu no khyāl hoi chhatā kshamā kare je,
c) jeni pāse kāi na hoi chhatā āpyā kare.

Mahābal: ghanā ne potānu bal hoi ane ghanā ne bijānu Rām nu potanu bal mahābal ā che:
1. sheel
2. saral ane sahaj swabhāv nu bal
3. Satya nu bal
4. Apni jāgruti hoi evā mā tame sapnā ma e koi ne chālyā na hoi, chetaryā na hoi e bal
5. Potāni pavitra pravāhi paramparā nu bal
6. Bhakti mārag mā motu bal che vishwās nu bal.

Chār vastu ni vyavasthā kare e:
1. Dharma: Rām rājā banyā pachi niti, dharmmay, jeevan jivti prajā
2. Arth: Rām nā rājya mā koi daridra na hatu
3. Kām: badhā pāse kām hovu joie
4. Moksh: prajā ne swatantratā bolvāni, dharm pasand karvāni

Rām ni evi maryādā che ke koi daivi tatva nu apmān nahi thavu joie.

Pakshpāt mukta ghatnā ne ishwar mastak par dhāran kare.

31st: tran ane ek male etle 31st. Ek etle ekam sad rupo anek hoy pan tatva tah e ek aj hoi eno āshray āpde tran vastu thi kariye – bhāv thi, samjan thi ane pāvan, vivek purvak karmo kari ne.

Continuing from yesterday’s –
17. Mahāshail: Rām swabhāv mā āchal che pahād ni jem, himālaya ni jem.
18. Mahābrushti: ishwar dodhmār varsad che krupā ni. Darek ghatnā ma eni krupaj che āpde samikshā karvi.
Mahārāj: je bijā ne motāi ape e mahārāj.
Mahārāj: panditya ane gyān no vivek jena ma hoi e mahārāj.

Mahājan sabd nā artho:
1.Vaishnavjan hoi – jene jivan na kām, krodh ane lobh rupi kantao ne samyak samāj thi santosh thi kādhyā hoi.
2. Gunijan hoi – je potānā gun nu abhimān na kare ane bija nā gun ne grahan kare.
3. Munijan hoi – je samji ne maun rehta hoi, samyak maun hoi.
4. Sādhujan hoi – jenu jivan sadhu charit hoi. Koi pan vesh ma hoi.

Mahāras e trigunātit hoi che, parmatma nu mahārāj panu mahāras thi siddh thāi che.

Ochintā Rāmnām tamāri smruti mā āve tyāre samajvu parmātmā Rām atithi bani ne āvyā che ane jyāre e atithi nā rup mā āve tyāre ene prārthanā karjo ke ”ab dil todke mat jānā”. Parmātmā nā nām no adbhut mahimā che.

Jene bhajan karvu hoi e shabd ni bhul vyākaran mā na jāi bhajan karvā mā mandi pade

Pampā sar mā Rām param prasanna betha kāran pānch paropkāri ne malyā:
1. jhārnā vahi nadi banyā e
2. Vruksh
3. Rishyamukh parvat
4. Dharti ne
5. Santo ni kutiyā āju bāju

Kathā no ek arth vātchij bihār ni bhāshāo mā

Bharoso: jyāre ekaj sthāne āshā ane vishwās hoi ke ej āshā puri karse

Droh: krodh sāro pan droh nahi, krodh ni uttarottar vrudhi droh karave

Chodvā mā vivek hovo joie ane chodyā pachi pan vivek hovo joie jethi tyāg no ahankār na āve

Rām nā rājyabhishek nā shravan nu fal:

1. birti: asakti ochi thāi ane samāj purvak ni virakti vadhe
2. vivek: mudhtā matse ane jāgruti vadhse

Jyāre koi mahāpurush bolto hoi to shāstra mā gotvā na javāy e chopāi boltā emne dekhātu hoi e joi ne bolta hoi.

Mānas thi mukta nahi thāvu jyā sudhi sadguru pasyanti nā anubhavo mā na lai jāi. Pasyanti ma pahochyā pachi to mukij na shakāy mānas.

Vāni nā 4 prakār:
1. Vaikhāri: modhā māthi nikale e bhāshā bhale lok vāni ke shlok vāni
2. Para: bahu dur ni, par ni vāni chatā lāge bahu najik ni vāni
3. Pasyanti: bolto jāy ane joto jāy che
4. Madhymā: thodu thodu dekhānu, thodu thodu dur nu dekhānu. Mahātam samajavvāni koshish kare che.